أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
216
قانون ( فارسى )
يكهو و ناخودآگاه رگى ترك برد و بگسلد و شخص چاق را به گورستان بفرستد و جشن و سورى براى مار و مور آماده گرداند . خون در تنگنا قرار گيرد يا نگيرد ، در هرحال افراد چاق نفس تنگند ، تپش دلشان غير طبيعى است ؛ كه در چنين حالتى بايد رگ زده شوند و خون از تن تهى كنند . چاقان بسيار چاق در هر آن و زمانى ممكن است مرگ نابهنگام به سراغشان آيد . روى هم رفته چاق بيش از حد كه به سن رشد رسيده باشد براى مرگ نابهنگام آمادهتر از غير خودشانند . بويژه اگر هم از اوايل زندگى چاقپرورده شده باشند و به جوانى و سن رشد برسند مرگ در انتظارشان است . آنهايى كه هم از اول و در زمان كودكى اينگونه چاق شدهاند كه گوئى به كعبشان دميدهاند ، رگهايشان نازك و باريك و زير فشار واقع شدهاند . بسا آسان سكته ، فالج ، خفقان ، فساد معده و روده ، سوء تنفس ، غش كردن و تبهاى بغرنج و شديد مهمان اين بدن چاق مىشود . چاقان پا فراتر از گليم خويش دراز كرده بر گرسنگى صبر ندارند و تشنگى را تحمل نمىكنند ؛ زيرا گدار روان تنگ است . سوء مزاج سرد شديد دارند ، خونشان كم است و بلغمشان تا بخواهى هست . هركسى به حدى بيش از حد معقول چاق شد ، حتما سردمزاج است . مردهاى بسيار چاق - كه سردمزاجند - بچهدار نمىشوند ، آب پشتشان كم است . همچنين زنان بسيار چاق باردار نمىشوند ، و اگر باردار شوند بچه را مىاندازند و آرزوى جماعشان بسيار كم است . چاق بدون معنى مرد باشد يا زن ، اگر بيمار گردد مشكل معالجه مىشود ، زيرا دارو به زحمت از رگها مىگذرد و به جاى درد مىرسد . اين افراد اگر بيمار مىشوند به زودى احساس نمىكنند كه بيمارند ؛ زيرا نيروى حاسهشان ناتوان است . خونگيرى از چاقان بيش از حد بسيار دشوار است و در اسهال دادن و اسهال گرفتنشان خطر هست . كه ممكن است خلط درونى در آنها به حركت درآيد و از برهم فشرده شدن رگها راه رجوع نداشته باشد و شخص چاق را به آن دنيا بفرستد . هرگاه مىخواهند كار كنند فورا سست مىشوند ؛ زيرا گرماى سرشتيشان ناتوان و جاى گرماى سرشتى تنگ است . ما قبلا انسان نمونهاى در تندرستى را ذكر كرديم كه بايد ميانگين بين چاقى و لاغرى باشد . نه شور و نه بىمزه . بويژه براى جوانان لاغرى خوب نيست و چاقى بدتر از لاغرى است . كسى كه اندامش متوسط است حتى اگر زياد هم زحمت بكشد و خسته شود و از حركت باز ماند ، از آنجا كه نشانيهايى از رطوبت بدن دارد ، بايد نويد طول عمر را به وى بدهى .